een journalistieke plicht

Stel, je bent journalist. Je hebt geleerd altijd verder te kijken, altijd door te vragen, als puber had je een poster van Woodward en Bernstein boven je bed. Je droomt van je eigen Watergate. De vraag is alleen waar je die gaat vinden.

Ooit was de taakomschrijving van journalisten helder: ze controleerden de macht, en die macht lag bij de overheid. Een liegende politicus was nog opzienbarend, ‘I’m not a crook’, bezwoer Nixon.

Inmiddels gelooft nog maar 6% van de Nederlanders dat politici de waarheid spreken, aldus recent onderzoek. Voor journalisten ligt dat percentage niet veel hoger: reclamemakers worden meer vertrouwd. Een Watergate zou niemand meer interesseren, natuurlijk is de president een crook. Maar heeft Beyonce nu wel of niet geplaybackt?

Daar sta je dan, als ambitieuze journalist. Samen met je voormalige antagonist, de politicus, ben je plotseling overgeleverd aan de enige macht die nog angst aanjaagt: die van de consument. De stemmers, kijkers en kopers. Degenen die via eindeloze peilingen hun goed- of afkeuring laten blijken, die via trending topics tonen wat hen interesseert, die stemmen middels kijkcijfers.

Het persoonlijke is politiek geworden, maar terwijl je collega’s zich daaraan laven – ze brengen nieuws dat dichtbij de mensen staat, herinner jij je nog iets over het controleren van de macht. Over feiten die boven tafel moeten komen, over ‘ontmaskeren’ à la Woodward en Bernstein. En dus richt je je pijlen op de nieuwe machthebber: de burger-consument.

Zodoende kan het gebeuren dat je als journalist een radiodocumentaire maakt waarin je onthult dat Tim Ribberink helemaal niet zo gepest werd als hij zei. Dat zijn ouders hebben gelogen over de omstandigheden van zijn zelfmoord. Een ‘journalistieke plicht’ noemt je opdrachtgever Vara het. De hoofdredacteur van Joop.nl prijst de manier waarop je feiten van emotie scheidt. Het is tijd dat iemand De Waarheid vertelt, meent een Powned-oprichter.

Op je website doe je ronkend verslag van de manier waarop je met een microfoon ten strijde trok tegen de crooks van het dorpje Tilligte, je gebruikt grote woorden die corruptie en doofpotten suggereren, je denkt echt dat dit je Watergate is. In werkelijkheid is het je Waterloo.

3 Comments

  1. Ik las deze column in de Next, en wilde je even laten weten dat ik het er helemaal mee eens ben! Ik werd behoorlijk misselijk van de reportage over de ‘leugens’ van de ouders van Tim Ribberink.

    Ik heb nu wel al de hele ochtend ‘Waterloo’ van Abba in mijn hoofd, maar dat is de geweldige slotzin meer dan waard.

  2. goed geanalyseerd, marian. toch zijn er nog echte journalisten, in de angelsaksische wereld zijn dat onder andere chris hedges, greg palast, danny schechter, john pilger, robert fisk, amy goodman, etc. ze werken voor een deel weliswaar vanuit de ‘marge’, maar toch.
    blijf schrijven.
    stan van houcke
    journalist
    amsterdam

  3. marian

    dank stan. en je hebt helemaal gelijk, deze column ging ook zeker niet over alle journalisten. sommige namen die je noemt ken ik niet, ik ga ze opzoeken!

Geef een reactie