Praktisch Idealisme

Belastingontduikers zijn er genoeg, maar als iemand het openlijk doet, het zelfs van de daken schreeuwt, wordt het interessant. Dit is geen hebzucht, maar een daad van verzet, van burgerlijke ongehoorzaamheid – hier handelt iemand uit principes!

Deze zaterdag verklaarde Leon de Winter in De Telegraaf geen belasting meer te zullen betalen omdat de Nederlandse overheid via de Europese Unie geld geeft aan Egypte – een land waarvan de president meent dat Joden afstammen van varkens (en apen, maar dat doen we allemaal).

Ooit weigerde de Amerikaanse schrijver Henry David Thoreau nog langer belasting te betalen omdat zijn overheid slavernij in stand hield en oorlog voerde in Mexico. In 1849 schreef Thoreau er het essay Civil Disobedience over, waarin hij betoogde dat de mens slechts één verplichting heeft en dat is te handelen naar zijn eigen geweten. Je hoeft niet te vechten voor rechtvaardigheid, maar je moet er wel voor zorgen dat je onrecht niet gedoogt. En al helemaal niet bij de Staat, aangezien die het onrecht betracht uit jouw naam. Een beetje of half bestaat niet – je steunt de overheid, of niet.

Thoreau’s essay zou later grote invloed hebben op het denken van Mahatma Ghandi en Martin Luther King. Misschien hoopte ik daarom heel even dat ook Leon de Winter aangeraakt zou zijn. Dat hij zou laten zien dat hij meer in huis heeft dan allerhande complottheorieën en een groot ego.

Maar de Winter blijkt vooral aan het rekenen te zijn geslagen. Echt kleur bekennen is hem kennelijk wat al te radicaal – wie helemaal geen belasting betaalt gaat de gevangenis in. Een percentage moet het daarom zijn, en wel exact hetzelfde percentage als de gift aan Egypte via de Europese begroting op de Nederlandse begroting drukt – omgerekend een paar euro dus.

Dat is geen civil disobedience, maar praktisch idealisme. Of gewoon een kruideniersmentaliteit. Verzet als symbolische geste. Op Facebook liken we de opstand in Syrië, we kopen een knuffelpinguïn voor het klimaat en Leon de Winter brult in De Telegraaf dat zijn principes een paar euro waard zijn. En zo is dat vervelende geweten waar Thoreau het over had weer heel even afgekocht.

Geef een reactie