De Muur

Over anderhalve week is het 23 jaar gelden dat de Berlijnse Muur viel en er een golf van blijdschap over Europa trok. Dit was het begin van een nieuw tijdperk, een tijdperk van vrijheid, openheid en verlichting. 

Inmiddels weten we beter. Er verrezen alleen maar nieuwe muren. Die tussen Turkije en Griekenland is bijna af: elf kilometer staal en prikkeldraad. Op de grens van Spanje en Marokko staat zo’n zelfde ding. De bewaking is voornamelijk in handen van Frontex, een pan-Europese dienst. Ze hebben de beschikking over schepen, vliegtuigen, helikopters, mobiele radars en warmtecamera’s. Binnenkort komen daar ook nog drones bij.

Maar de toekomst ligt natuurlijk in de virtuele muren. De ‘smart borders’ zogezegd: biometrische herkenning van iedereen die Europa in- en uitgaat. In Amerika hebben ze er al ervaring mee, uit onderzoek in 2008 bleek dat er dertienhonderd ongewenste bezoekers mee waren ontdekt. Kosten van het systeem: anderhalf miljard dollar, oftewel meer dan een miljoen dollar per geval.

En dat alles om migratie tegen te gaan. Want ook al heten we in een geglobaliseerde wereld leven, die grenzeloosheid geldt toch vooral voor informatie, geld en bedrijven. Mensen moeten op hun plek blijven.

Elk jaar weer sterven daarom duizenden mannen, vrouwen en kinderen in de laadruimtes van vrachtwagens of op zee. Het is een continue strijd aan de buitengrenzen: rubberbootjes tegen een high tech muur. Met als cynisch detail dat elke actie van Frontex genoemd is naar een figuur uit de Griekse en Romeinse oudheid. Operatie Hermes houdt de wacht in de Middellandse Zee, Poseidon doet Turkije. Zo wordt de Europese beschaving tegenwoordig ingezet.

Uit protest vindt aanstaande vrijdag bij De Hermitage in Amsterdam een herdenking plaats voor alle overledenen aan de grenzen van Fort Europa. Op de dag van Allerzielen, een traditie uit die judeo-christelijke cultuur waar vooral rechtse politici de mond vol van hebben. Maar persoonlijk hou ik liever 9 november aan, de dag waarop in 1989 het bewijs werd geleverd dat elke muur kapot kan.

Want, zoals Iggy Pop al zong: ‘The walls close in and I need some noise’.

Geef een reactie