recht op verzet

Mobiele scanners die op straat met röntgenstraling een naaktfoto maken van voorbijgangers, ze komen eraan. Supergrappig, want je kan echt alles op zo’n naaktscan zien. Van ingesnoerde vetrollen tot rare moedervlekken. Plus natuurlijk die bomgordel onder een burka. 

Tweederde van Nederland is voor inzet van zo’n naaktscan, aldus onderzoek van het tv-programma Altijd Wat. Wie niets te verbergen heeft, hoeft niets te vrezen toch? Dan maar wat minder privacy, veiligheid staat voorop. De vraag is alleen waarom mensen altijd denken dat dit soort opsporingstechnieken er enkel zijn voor anderen. Voor de boeven en de slechteriken, de rotte appels in het systeem.

In de roman Wij van Yevgeny Zamyatin uit 1921 wordt een stad beschreven die helemaal van glas is – de bevolking kan zich nergens nog verstoppen. In George Orwell’s 1984 heeft het glas plaats gemaakt voor telescreens, maar ook hier worden burgers gedwongen tot gehoorzaamheid omdat alles zichtbaar is. Dat is wat het systeem almachtig maakt.

Tegenwoordig hebben we camera’s. Ze hangen op straat en steeds vaker ook op de werkvloer. Nog even en die camera’s kijken zowel door kleren als door muren heen. Ondertussen is de EU druk bezig met het ontwikkelen van smart borders – biometrische herkenning van iedereen die Europa in- en uitgaat. Het is niet ondenkbaar dat in de toekomst mensen getagd zullen zijn met een RFID-chip.

Is daarmee de privacy in het geding? Absoluut. Maar er staat nog iets veel wezenlijkers op het spel en dat is het recht op verzet. Want er moet altijd een mogelijkheid zijn om wetten te ontduiken, om je niet aan de regels te houden. Omdat wetten en regels niet altijd rechtvaardig zijn. En ze bovendien ook zomaar kunnen veranderen. Als de geschiedenis iets geleerd heeft, is het dat wel. Je weet nooit wie er aangewezen wordt als rotte appel.

Daarom zou iedereen tegen de naaktscan moeten zijn. Niet omdat een of andere politieagent je ingesnoerde vetrol kan zien, of die rare moedervlek. Maar omdat in een wereld waarin alles zichtbaar is absolute controle heerst. Waar het om gaat is het recht op ongehoorzaamheid – voor een gezonde samenleving, nu en in de toekomst, is weinig zo belangrijk.

Geef een reactie