big brother

Wie goed oplet, ziet ze overal. In parkeergarage’s, aan gevels, laatst zat ik op een terras en zelfs daar hing een klein zwart bolletje. De beelden werden 48 uur bewaard vertelde de barman ons. Hij wist niet zeker of er ook geluid bij zat. 

Soms hoef je trouwens helemaal niet zo goed op te letten. In de kantine van het nrc.next-kantoor bijvoorbeeld, daar staart de camera je recht in het gezicht.

Het is een trend, aldus onderzoek van De Groene Amsterdammer. In 64% van de Nederlandse bedrijven hangen camera’s. Meer dan 35% van de werkgevers leest de e-mails van hun personeel. Er worden telefoongesprekken afgeluisterd, kluisjes opengebroken, een enkeling maakt zelfs gebruik van gps-trackers. Omdat de arbeidsverhoudingen veranderd zijn, aldus een van de verklaringen van De Groene Amsterdammer. De baas loopt niet meer rond op de werkvloer, werknemers zijn vaak kort in dienst, men kent elkaar nauwelijks, en dus wordt vlees en bloed vervangen door techniek.

Ondertussen tapt de overheid nergens zoveel telefoongesprekken af als hier, in Nederland. Niet relatief, maar absoluut. Wat internettaps betreft maakte demissionair minister Hillen afgelopen donderdag bekend dat de militaire inlichtingendienst af en toe de wet overtreedt en dat de wet daarom moet worden aangepast.

Goed voorbeeld doet goed volgen. En andersom. Als de overheid ons overal in de gaten houdt, waarom wij elkaar dan niet? Of waren wij juist eerst? Zoals Mark Zuckerberg al over privacy zei: ‘Get over it.’

Overigens is die camera in de nrc.next-kantine alweer een volgende stap. Wat daar hangt is alleen een plaatje van een camera. Het is de suggestie dat je bekeken wordt. Ter preventie, omdat er geen caissière van vlees en bloed meer zit en iedereen zelf aanslaat wat hij uit de vitrines heeft gepakt. Of er nu wel of geen camera is, of die nu filmt of niet, het maakt niet uit. Er hoeft helemaal geen Big Brother te zijn. Het feit dat we denken dat Hij er is, werkt disciplinerend genoeg. In 1984 keek er nog iemand mee, in 2048 is die controlerende blik geïnternaliseerd. In de toekomst zal iedereen zijn eigen Big Brother zijn.

Geef een reactie